รายงานพิเศษ ที่ชุมชนบ่อสวก น่าน

เรื่องและภาพโดย AJ
จากนิตยสาร NAN : City of Arts

ระหว่างวันที่ ๔ – ๕ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๕ ชุมชนตำบลบ่อสวก อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน ร่วมกับ สถาบันท่องเที่ยวโดยชุมชน โดยการสนับสนุนของ อพท. จัดกิจกรรมท่องเที่ยวนำร่องชุมชนบ่อสวก มีวัตถุประสงค์ทดสอบพัฒนาศักยภาพการท่องเที่ยวของชุมชนบ่อสวก ที่มุ่งหวังที่จะบริหารจัดการแหล่งท่องเที่ยวของชุมชนด้วยตนเอง เพื่อก้าวไปสู่การเป็นชุมชนชั้นนำในภาคเหนือด้านการส่งเสริมรายได้จากการท่องเที่ยว สร้างจิตสำนึกคนในชุมชนให้เกิดพลังในการอนุรักษ์วัฒนธรรม แหล่งโบราณคดี และทรัพยากรธรรมชาติ เพื่อสร้างความสมดุลทางเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม รวมทั้งเชื่อมโยงการท่องเที่ยวกับชุมชนใกล้เคียง

กิจกรรมท่องเที่ยวนำร่องครั้งนี้มีผู้ให้ความสนใจเข้าร่วมกว่า ๓๐ คน ทั้งที่เป็นนักท่องเที่ยว ผู้แทนชุมชนอื่นๆ ผู้ประกอบการท่องเที่ยว และผู้แทนหน่วยงานด้านการท่องเที่ยวต่างๆ ซึ่งชุมชนบ่อสวกได้นำเสนอกิจกรรมท่องเที่ยวอย่างหลากหลาย

กิจกรรมวันที่หนึ่ง ช่วงเช้าพาเยี่ยมชมแหล่งเตาเผาโบราณดงปู่ฮ้อ พิพิธภัณฑ์เฮือนบ้านสวกแสนชื่น เตาเผาโบราณสุนัน เตาเผาจ่ามนัส โรงเพาะเห็ดโดยชุมชนบ้านม่วงเจริญราษฎร์ การทำขนมดอกจอกด้วยกะลามะพร้าว ส่วนช่วงบ่ายชมการผลิตน้ำอ้อยและขนมปาดบ้านป่าคา สหกรณ์ชุมชน กลุ่มอาชีพเกษตรอินทรีย์ และสถาบันการเงินชุมชน

กิจกรรมวันที่สอง ยังคงเป็นกิจกรรมที่น่าสนใจ เริ่มต้นเช้าวันใหม่ด้วยการเยี่ยมชมการแสดงดนตรีพื้นเมืองของผู้สูงอายุและเยาวชนโรงเรียนบ้านซาวหลวง การสาธิตทอผ้าพื้นเมืองของกลุ่มทอผ้าบ้านซาวหลวง ช่วงบ่ายพบกับกลุ่มจักสานและเรียนรู้กระบวนการผลิตลูกชิด (มะต๋าว) ก่อนจะปิดท้ายการท่องเที่ยวนำร่องครั้งแรกของชุมชนบ่อสวกด้วยการนมัสการพระบ่อสวก ณ วัดบ่อสวก ซึ่งตลอดโปรแกรมท่องเที่ยว ๒ วัน ผู้ร่วมกิจกรรมยังได้อิ่มอร่อยกับอาหารสุดยอดฝีมือชาวบ่อสวก ไม่ว่าจะเป็นแกงแคไก่ น้ำพริกข่าเห็ดนึ่ง แกงขนุน น้ำพริกหนุ่ม ล้วนแล้วแต่เป็นอาหารพื้นเมืองทั้งหมด

สำหรับการพักค้างแรม ๑ คืนในชุมชน ได้มีการแบ่งผู้ร่วมกิจกรรมพักแบบโฮมสเตย์ที่บ้านเชียงยืน จำนวน ๘ หลัง โดยแต่ละหลังจะมีผู้เข้าพักไม่เกิน ๓ – ๔ คน เพื่อไม่ให้เป็นการรบกวนความเป็นส่วนตัวของเจ้าของบ้านเกินไป และชาวชุมชนบ่อสวกได้ร่วมกันจัดกิจกรรมต้อนรับนักท่องเที่ยวโดยจัดบายศรีสู่ขวัญ การจัดแสดงชุดฟ้อนล่องน่าน และการแสดงชุดแอ่วน่าน ที่กลุ่มเยาวชนบ้านบ่อสวกร่วมกันสร้างสรรค์การแสดงขึ้นเป็นการเฉพาะ รำวงมะเก่าของกลุ่มแม่บ้าน และเผาข้าวหลามของกลุ่มพ่อบ้านบ้านเชียงยืน ซึ่งชาวบ้านเชียงยืนและชุมชนใกล้เคียงให้เกียรติมาร่วมต้อนรับคณะท่องเที่ยวเป็นจำนวนมาก สร้างความอบอุ่นและประทับใจแก่ผู้ร่วมกิจกรรมเป็นอย่างยิ่ง

ก่อนจบกิจกรรมท่องเที่ยวนำเร่องตามโปรแกรมที่กำหนด ผู้มาเยือนและชาวบ่อสวกได้มีการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเกี่ยวกับการท่องเที่ยวนำร่องที่จัดขึ้น เพื่อนำไปปรับปรุงการจัดท่องเที่ยวชุมชนของตำบลบ่อสวกให้มีรูปแบบที่เหมาะสมและตรงตามเป้าหมายการท่องเที่ยวชุมชนอย่างยั่งยืน คือ สามารถรักษาทรัพยากรการท่องเที่ยว ศิลปวัฒนธรรม วิถีชีวิตชุมชน และภูมิปัญญาท้องถิ่น ไว้ได้เช่นเดิม พร้อมกับสร้างความประทับใจแก่นักท่องเที่ยวให้เกิดความต้องการกลับมาเที่ยวซ้ำอยู่เสมอ ซึ่งบรรยากาศการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเป็นไปด้วยมิตรไมตรี เพราะผู้มาเยือนต้องการให้ชุมชนบ่อสวกยังคงรักษาเอกลักษณ์ชุมชนไว้ ส่วนชุมชนบ่อสวกก็ต้องการให้นักท่องเที่ยวได้รับประสบการณ์แปลกใหม่และมีความสุขกับสิ่งที่ชุมชนร่วมกันรักษาไว้

แม้เวลา ๒ วัน ๑ คืน อาจจะน้อยเกินไปที่ผู้มาเยือนจะรู้จักชุมชนบ่อสวกได้อย่างเข้าใจลึกซึ้ง แต่มิตรภาพความจริงใจที่ชาวบ่อสวกต้องการนำเสนอคุณค่ามากกว่ามูลค่าด้านการท่องเที่ยวให้แก่ผู้มาเยือนในครั้งนี้ ได้สร้างภาพลักษณ์การเป็นแหล่งท่องเที่ยวชุมชนที่พร้อมจะให้ความสุขความประทับใจแก่ผู้มาเยือนขึ้นแล้ว หวังว่าเมื่อได้มีการปรับปรุงการบริการให้มีมาตรฐานที่ดีและพัฒนาบุคลากรให้มีความพร้อมในการทำหน้าที่ ชุมชนบ่อสวกจะก้าวไปสู่เป้าหมายการเป็นแหล่งท่องเที่ยวชุมชนชั้นนำในเขตภาคเหนือได้อย่างแน่นอน


ดาวน์โหลดเอกสาร : ที่นี่