แม่กลางหลวง

ชุมชนบ้านแม่กลางหลวง ม.17  ต.บ้านหลวง อ.จอมทอง จ.เชียงใหม่

ประชากรอพยพมาจากประเทศพม่า เข้ามาอยู่ในบริเวณพื้นที่อุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์เมื่อประมาณ พ.ศ. 2330 บริเวณลุ่มน้ำแม่กลางหรือเรียกตามภาษาถิ่นว่า “แม่กลางคี”  มีชนเผ่ากระเหรี่ยงอาศัย ซึ่งล้วนเป็นกลุ่มชาติพันธุ์กระเหรี่ยงในกลุ่มสะกอ  หรือยางขาวในภาษาราชการ  หรือที่รู้จักในชื่อ ปกาเกอะญอ หรือ คานยอ (Kanyaw)  อันหมายถึง ผู้มีความสมถะและเรียบง่าย  บริเวณลุ่มแม่น้ำแม่กลางประกอบด้วยชุมชนย่อย 4 แห่ง  คือ ชุมชนบ้านอ่างกาน้อย  ชุมชนบ้านแม่กลางหลวง  ชุมชนบ้านหนองหล่ม และชุมชนบ้านผาหมอน โดยมีจำนวนครัวเรือนในแต่ละกลุ่มบ้านประมาณ  60 – 80 ครัวเรือน ถือว่าเป็นชุมชนขนาดเล็ก  ตัวชุมชนอยู่บนที่ราบสูง แวดล้อมด้วยป่าไม้อุดมสมบูรณ์ มีแม่น้ำแม่กลางไหลผ่าน และลำห้วยระบบหมุนเวียน จึงมีการปรับใช้ที่ดินลาดชันไปรูปแบบนาขั้นบันได

ความพิเศษของชุมชน : 

  1. นาขั้นบันได ชมการทำนาขั้นบันไดเป็นการแสดงให้เห็นภูมิปัญญาของชาวบ้านในการใช้พื้นที่และการจัดการน้ำ ประมาณเดือนกุมภาพันธ์ ชาวบ้านจะทำพิธีกรรมในนาขั้นบันได เพื่อขออนุญาตปลูก-เก็บเกี่ยว และขอบคุณที่ให้ผลผลิต
  2. ไร่กาแฟอินทรีย์ เป็นการทำไร่กาแฟแบบผสมผสานกับไม้ป่าอื่นๆเพื่อไม่ทำลายป่าและไม่ใช้ยาฆ่าแมลง
  3. บ่อเพาะพันธุ์ปลาเรนโบว์เทร้า ชาวบ้านแม่กลางหลวงได้รับความไว้วางใจจากโครงการหลวงในการดูแลบ่อปลาเรนโบว์เทร้า ซึ่งตั้งอยู่ในพื้นที่บ้านแม่กลางหลวง
  4. กุ้งนาข้าว เป็นกุ้งก้ามกรามที่ถูกเลี้ยงในนาข้าวแบบธรรมชาติที่แม่กลางหลวง
  5. ดอยหัวเสือ จากจุดชมวิวดอยหัวเสือ จะมองเห็นวิวที่สวยงามและไกลจนถึงลำพูน ตลอดเส้นทางได้สัมผัสกับธรรมชาติ พันธุ์ไม้และสัตว์ป่า
  6. น้ำตกผาดอกเสี้ยว เดินท่องป่าเข้าไปยังน้ำตกผาดอกเสี้ยว หรือน้ำตก “รักจัง” เป็นแหล่งทรัพยากรที่มีค่า และยังคงความสมบูรณ์ของเป็นธรรมชาติ
  7. พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านและศูนย์วัฒนธรรมปกาเกอะญอ  รวบรวมศิลปวัตถุและเรื่องราวของชาวปกาเกอะญอลุ่มน้ำกลาง   อาทิ  เครื่องจักสาน  ผ้าทอ  เครื่องมือเครื่องใช้โบราญของชนเผ่า  เครื่องดนตรี  รวมทั้งีการสาธิตการใช้ชีวิตตามแบบดั้งเดิม    การทอผ้า  การอื่อทา  การละเล่น/แสดง และการเตรียมข้าวสาร  เป็นต้น

โปรแกรมการท่องเที่ยว

โปรแกรมที่ 1    
เดินทางศึกษาธรรมชาติน้ำตกผาดอกเสี้ยว (น้ำตกรักจัง) ใช้เวลาเดินสัมผัสธรรมชาติประมาณครึ่งวัน จากนั้นเดินลงมายังหมู่บ้าน ก่อนทางลงเข้าหมู่บ้านจะเห็นวิวของนาขั้นบันได จากนั้นแวะชิมกาแฟสดพันธุ์อาราบิก้า 100% เดินลัดทุ่งนาขั้นบันได เดินดูวิถีชีวิตชาวปกาเกอะญอ แวะชมการเลี้ยงปลาสเตอเจียส การเลี้ยงกุ้งในนาข้าว หรือแวะชมการอนุรักษ์พันธุ์ธรรมชาติ และจบการเดินทางที่ศูนย์ประสานงานท่องเที่ยวโดยชุมชนบ้านแม่กลางหลวง (หรือ ใช้เวลาเดิน 2-3 ชั่วโมงก็ได้)โปรแกรมที่ 2     (ใช้เวลา 2 วัน 1 คืน) เป็นเส้นทางศึกษาธรรมชาติดอยหัวเสือ ต้องเตรียมตัวไปค้างคืนกลางป่า 1 คืน ดอยหัวเสือเป็นยอดที่สูงเป็นอันดับ 4 ของดอยอินทนนท์ มีความสูง 1881 เมตรจากระดับน้ำทะเล สภาพป่าบริเวณนี้จะเป็นป่าสนสลับป่าดิบชื้น จะพบกุหลาบพันปีสามสีเช่นเดียวกับที่ภูกระดึง และกล้วยไม้นารี และสภาพป่าที่สมบูรณ์ที่จุดชมวิวบนยอดดอยสามารถมองเห็นวิวทิวทัศน์ได้เกือบ 360 องศา  หรือ พักค้างคืนที่บ้านแม่กลางหลวง เช้าๆ ขึ้นไปชมพระอาทิตย์ขึ้นยอดดอยอินทนนท์ สายๆ ไปเดินเส้นทางศึกษาธรรมชาติกิ่วแม่ปาน และ กราบนมัสการพระมหาธาตุ 2 องค์ (องค์ในหลวงและพระราชินี) แวะชมตลาดม้งอยู่ริมทาง หรือจะเข้าไปสถานีเกษตรดอยอินทนนท์

ปฏิทินการท่องเที่ยว     

  • กุมภาพันธ์                      พิธีผูกข้อมูลปีใหม่ของชาวปกาเกอญอ
  • มิถุนายน                        พิธีเลี้ยงผีฝาย ไหว้เจ้าที่ก่อนทำนา
  • กรกฎาคม                      พิธีผูกข้อมือเข้าพรรษา
  • สิงหาคม                         พิธีเรียกผีนา (ผีโต้ง) ผีไร่
  • พฤศจิกายน-ธันวาคม       พิธีเรียกขวัญข้าว ทำบุญข้าวใหม่